Socjologia mody

Socjologia mody. Formy ubioru i fasady osobiste studentów.


Piotr Wróblewski
Założenia projektu badawczego.

     Przedmiotem projektu badań, który został zrealizowany ze studentami socjologii Uniwersytetu Śląskiego, są formy ubioru oraz ich system wiedzy potocznej młodzieży studenckiej. Tematyka ta była omawiana regularnie w czasie zajęć z mikrostruktur, które prowadziłem w Katowicach i Rybniku. Za ramy teoretyczne posłużyły koncepcje wypracowane w nurcie humanistycznym socjologii. Wybrano goffmanowski model dramaturgiczny oraz model rytuału interakcyjnego. Materiał empiryczny został zebrany i opisany przy pomocy jakościowych metod badań socjologicznych: analizy treści wypowiedzi i semiologicznej interpretacji fotografii. Podstawową techniką gromadzenia danych były obserwacja uczestnicząca, wywiad swobodny oraz aktywne fotografowanie. Badania zostały przeprowadzone od października 2006 do stycznia 2008 roku w Katowicach, Gliwicach Rybniku i Berlinie.

     Sformułowano pytania badawcze, które przyjęły następujące brzmienie:

  1. Jaka jest fasada osobista studentek i studentów uczelni?
  2. Jakie znaki wyróżniają studentów i studentki poszczególnych wydziałów, kierunków, lat?
  3. Jaki sposób bycia widoczny jest w zachowaniach?
  4. Czy w obrębie wydziału i kierunku studiów można wyróżnić typowe zainteresowania?
  5. Czy deklarowane zainteresowania osób znajdują swoją wyraźną manifestację w ubiorze?
  6. Jakie elementy składają się na kod akademicki młodzieży studenckiej poszczególnych wydziałów i kierunków?

     W projekcie udział wzięli następujący studenci socjologii Gabriela Gondek, Magdalena Gieglis, Magdalena Hadała, Joanna Krajewska, Patrycja Purzycka, Łukasz Spiołek, Wojciech Święs i Wojciech Zieliński. Stronę internetową opracował Michał Grossy. W dyskusjach o wizerunkach studentów podejmowanych w czasie ćwiczeń brali udział uczestniczy zajęć z mirosocjologii w Katowicach i Rybniku. Dziękuję bardzo wszystkim studentom, do których dotarli uczestnicy tego projektu, za udzielenie informacji i za fotograficzny portret. Przedstawione teksty powstały w oparciu o analizę wypowiedzi i zdjęć zgodnie z procedurami metod badań socjologicznych.






Soziologie der Mode. Formen der Bekleidung und persönliche Fassaden der Studenten


Piotr Wróblewski
Theoretische Grundlagen des Projektes.

Der Gegenstand des Projektes, das in Zusammenarbeit mit SoziologiestudentInnen der Schlesischen Universität Katowice durchgeführt wurde, sind Bekleidungsformen und Fassaden der Studenten. Diese Problematik wurde regelmäßig während der Seminare über Mikrosoziologie diskutiert, die ich am Instiut für Soziologie geführt habe. Als theoretische Grundlage dienten dabei Konzeptionen, die im Rahmen der humanistischen Strömung in der Soziologie entwickelt wurden, insbesondere das Modell des Theaters und der Interaktionsrituale von E. Goffman. Das Analysematerial wurde gesammelt und mit Hilfe von qualitativen Untersuchungsmethoden wie z.B. der Inhaltsanalyse und der semiologischen Interpretation der Fotografie ausgewertet. Die Daten wurden aufgrund teilnehmender Beobachtung, offener Interviews sowie aktiven Fotografierens gesammelt. Das Projekt wurde im Oktober 2006 gestartet und in Katowice, Gliwice, Rybnik und Berlin durchgeführt. Das Projekt sollte Antworten auf folgende Fragen liefern:

  1. Wie ist die persönliche Fassade der StudentInnen einer Universität?
  2. Was zeichnet StudentInnen einzelner Fakultäten, Fachrichtungen, Studiensemester aus?
  3. Welche Verhaltensformen lassen sich beobachten?
  4. Können innerhalb einer Fakultät oder Fachrichtung typische Interessenskreise sondiert werden?
  5. Spiegelt sich das Interesse der jeweiligen Person in ihrer Bekleidung wider?
  6. Welche Elemente machen den akademische Code der StudentInnen einzelner Fakultäten und Fachrichtungen aus?

An dem Projekt haben sich die SozilogiestudentInnen Gabriela Gondek, Magdalena Gieglis, Magdalena Hadała, Joanna Krajewska, Patrycja Purzycka, Łukasz Spiołek, Wojciech Święs, Wojciech Zieliński beteiligt. Die Web-Seite hat Michał Grossy erstellt. An den Diskussionen zum Thema der Fassaden der Studenten haben sich während der Seminare zur Mikrosoziologie die SoziologiestudentInnen in Katowice und Rybnik beteiligt. Ich möchte mich bei allen StudentInnen dafür bedanken, dass sie Interviews gegeben haben und sich fotografieren ließen und dadurch das Durchführen des Projektes möglich machten. Die folgenden Texte wurden aufgrund der Inhaltsanalyse und Analyse von Fotografien erstellt.



Bibliografia:
Erving Goffman, Rytuał interakcyjny, PWN, Warszawa 2006
Erving Goffman, Człowiek w teatrze życia codziennego, PIW, Warszawa 1981
Piotr Sztompka, Socjologia wizualna, PWN, Warszawa 2005
Roland Barthes, System mody, WUJ, Kraków 2005
Rene König, Potęga i urok mody, Warszawa 1979 (Macht und Reiz der Mode, Düsseldorf 1971)
Georg Simmel, Filozofia mody, w: Sławomir Magala, Simmel, Wiedza Powszechna, Warszawa 1980 (Philosophie der Mode, in: Gesamtausgabe, Band 10, Suhrkamp, Frankfurt am Main 1991)
Thorstein Veblen, Teoria klasy próżniaczej, PWN, Warszawa 1971
Krzysztof Łęcki, W co się ubrać? Dziennik Zachodni, The Times Polska, Magazyn, 21 grudnia 2007
Joanna Bojańczyk Jak się nie ubierać Rzeczpospolita, 4 listopada 2009